100 mét là một cự ly chạy nước rút trong các cuộc thi đấu điền kinh. Đây là nội dung ngắn nhất trong các nội dung chạy ngoài trời, tuy nhiên lại là một trong những nội dung được nhiều sự quan tâm nhất. Các vận động viên nam đã tham gia thi đấu 100 mét kể từ Thế vận hội Mùa hè 1896 còn nữ giới là từ năm 1928.
Trên đường chạy 400 mét tiêu chuẩn ngoài trời, 100 m diễn ra trên đường chạy thẳng. Các vận động viên xuất phát tại bàn đạp xuất phát và cuộc đua bắt đầu khi trọng tài nổ tiếng súng xuất phát. Các vận động viên thường đạt tốc độ cực đại ở khoảng 50–60 m sau khi bắt đầu chạy và từ từ giảm khi về đích.
Giới hạn 10 giây được coi là thước đo thành tích tốt nhất của các vận động viên nam, trong khi các vận động viên nước rút nữ cần dưới 11 giây để hoàn thành cuộc đua. Kỷ lục thế giới hiện tại là 9,58 giây của Usain Bolt lập năm 2009, trong khi kỷ lục của nữ là 10,49 giây do Florence Griffith-Joyner của Hoa Kỳ lập từ năm 1988.
Các vận động viên điền kinh Mỹ là những người giành nhiều huy chương vàng 100 mét nhất với 16 trên tổng số 28 lần tổ chức. Các nữ vận động viên của Hoa Kỳ cũng chiếm ưu thế tại nội dung này khi chiến thắng 9 trên 21 kỳ Thế vận hội.
Trước khi vào vạch xuất phát, một số vận động viên sử dụng đòn tâm lý, ví dụ như cố gắng là người bước ra vạch xuất phát cuối cùng
Ở các cuộc chạy cấp độ cao, khoảng thời gian giữa tiếng súng và cú giậm chân đầu tiên lên bàn đạp xuất phát được tính thông qua các cảm biến điện tử gắn ở súng và bàn đạp. Thời gian nếu dưới 0,1 giây bị coi là xuất phát lỗi. Khoảng thời gian 0,2 là đủ để tiếng súng truyền tới tai của vận động viên.
Trước đây một vận động viên bị loại khỏi cuộc chơi nếu người đó phạm hai lỗi xuất phát. Tuy nhiên luật này khiến nhiều cuộc chạy lớn phải xuất phát lại không biết bao nhiêu lần và làm vận động viên mất tập trung. Luật sau đó được sửa lại vào năm 2003 như sau: nếu bất kỳ vận động viên nào mắc lỗi lần đầu tiên thì sẽ xuất phát lại, và bất kỳ ai mắc lỗi sau lỗi đầu tiên vừa rồi sẽ bị đánh loại.
Tuy nhiên một số vận động viên cố tình xuất phát sai để gây tâm lý cho các vận động viên khác: một vận động viên có thời gian phản ứng chậm hơn có thể xuất phát sai và buộc những người xuất phát nhanh hơn phải chờ đợi và cẩn trọng hơn khi nghe tiếng súng xuất phát sau đó, do đó mất đi một vài lợi thế. Để không còn tình trạng đó tái diễn và cải thiện chất lượng theo dõi của khán giả, IAAF đã thay đổi luật trong mùa giải 2010 – bất cứ ai phạm lỗi xuất phát sẽ bị loại ngay tức thì mà không được xuất phát lại. Đề xuất này từng vấp phải nhiều phản đối vào năm 2005 vì nó có vẻ bất công cho các vận động viên phạm lỗi không cố ý. Justin Gatlin cho rằng "chỉ một xíu do dự hay chuột rút là bao nhiêu công sức cả năm xuống sông xuống biển." Ảnh hưởng rõ ràng nhất của luật mới là tại Giải thế giới 2011 khi đương kim giữ kỷ lục thế giới Usain Bolt bị đánh loại.
Các vận động viên thường đạt tốc độ cực đại sau khi chạy được nửa đường và dần giảm tốc ở chặng cuối cuộc đua. Duy trì tốc độ tối đa là mục tiêu hết sức quan trọng khi luyện tập chạy 100 m. Chiến thuật chạy và nhịp độ chạy không phải là yếu tố then chốt trong nội dung 100 m mà phụ thuộc vào khả năng và kỹ thuật của vận động viên.
Theo luật của IAAF người thắng cuộc là người đầu tiên có thân trên (không tính tay chân, đầu, cổ) vượt qua cạnh ngang gần nhất của vạch đích. Khi thứ hạng của vận động viên không rõ ràng thì kỹ thuật photo finish sẽ được sử dụng để xác định ai là người về đích trước.
Điều kiện môi trường, đặc biệt là lực cản không khí, có thể ảnh hưởng tới thành tích của người tham gia. Chạy ngược gió sẽ gây bất lợi lớn tới thi đấu trong khi gió thuận sẽ giúp sức rất nhiều. Vì vậy tốc độ gió thuận 2,0 m/s là tốc độ gió thuận tối đa để thành tích chạy 100 m được coi là hợp lệ. Thêm vào đó, các vận động viên thường chạy tốt hơn khi ở những nơi có độ cao lớn vì mật độ không khí mỏng và không gây nhiều sức cản. Về lý thuyết, độ cao lớn cũng khiến cho việc thở khó khăn hơn (vì áp lực bán phần của khí ôxi thấp hơn), tuy nhiên trở ngại này không đáng kể. Mặc dù không có giới hạn nào về độ cao nhưng những thành tích được xác lập ở độ cao 1000 m trên mực nước biển được đánh dấu "A."
Các cuộc đua 100 m lớn như tại Thế vận hội thu hút nhiều sự chú ý vì có nhiều vận động viên lớn tham dự và là nơi kỷ lục có khả năng bị phá.
Kỷ lục thế giới của nam đã bị phá 12 lần sau khi IAAF bắt buộc sử dụng tính giờ điện tử kể từ năm 1977. Kỷ lục thế giới 9,58 s hiện do Usain Bolt của Jamaica nắm giữ kể từ chung kết giải vô địch thế giới ở Berlin, Đức vào ngày 16 tháng 8 năm 2009, vượt 0,11 s so với kỷ lục do chính anh lập trước đó. Kỷ lục thế giới của nữ hiện nay là 10,49 s do Florence Griffith-Joyner của Hoa Kỳ lập tại Vòng loại điền kinh Thế vận hội của Hoa Kỳ ở Indianapolis, Indiana vào ngày 16 tháng 7 năm 1988 phá vỡ kỷ lục từ 4 năm trước đó của Evelyn Ashford với 0.27 giây.
TIỂU SỬ USAIN BOLT NGƯỜI ĐÀN ÔNG CHẠY NHANH NHẤT HÀNH TINH
Usain Bolt (sinh 21 tháng 8 năm 1986) là một cựu vận động viên điền kinh người Jamaica. Anh là người đang giữ kỷ lục thế vận hội và thế giới ở các nội dung chạy 100 mét với 9,58 giây, 200 mét với 19,19 giây và cùng với các đồng đội chia sẻ kỷ lục ở nội dung chạy 4 x 100 mét tiếp sức với 37,04 giây. Bolt đã trở thành nam vận động viên đầu tiên đoạt huy chương vàng ở cả ba nội dung trên tại một kỳ Thế vận hội kể từ sau vận động viên Carl Lewis tại Los Angeles năm 1984, và cũng là nam vận động viên đầu tiên trong lịch sử lập kỷ lục mới ở cả ba nội dung cao quý này của bộ môn điền kinh tại một kỳ Thế vận hội. Do những thành tích nổi bật trong các nội dung chạy nước rút mà giới truyền thông đã đặt cho anh biệt danh "Bolt tia chớp"
Bolt bắt đầu gây sự chú ý khi anh giành huy chương vàng ở nội dung 200 m tại giải World Junior Championships năm 2002 được tổ chức tại Kingston, Jamaica, trở thành vận động viên trẻ nhất dành huy chương vàng trong lịch sử của giải. Năm 2004, tại CARIFTA Games, Bolt lại trở thành vận động viên trẻ đầu tiên có thành tích dưới 20 giây ở nội dung chạy 200 m với 19,93 giây, hơn kỷ lục cũ của Roy Martin ở giải World Junior Championships số thời gian là 2 phần 10 giây. Ngoài ra Bolt cũng lập một số kỷ lục trong các cuộc thi cho các vận động viên trẻ khác.
Bolt bước vào đấu trường chuyên nghiệp năm 2004 nhưng bỏ lỡ hầu hết hai mùa giải đầu tiên do chấn thương; tại Thế vận hội Mùa hè 2004, trước một đấu trường quá lớn và do nôn nóng, anh bị loại ngay từ vòng một nội dung 200 m. Năm 2007, Bolt giành thắng lợi tại nội dung 200m tại giải Don Quarrie, lập kỷ lục quốc gia Jamaica với thời gian chạy 19,75 giây. Tháng 5 năm 2008, Bolt lập kỷ lục thế giới nội dung 100 m đầu tiên của anh với thời gian 9,72 giây, vượt qua thành tích tốt nhất trước đó của chính mình, 9,76 giây, mà anh đã đạt được cũng trong tháng đó.
Usain Bolt từng đoạt tất cả huy chương vàng về các nội dung chạy 100m, 200m, và 4X100m tiếp sức nam tại 3 kỳ thế vận hội mùa hè 2008, 2012 và 2016; và đang giữ kỷ lục thế giới về chạy đua 100m và 200m.
THỜI NIÊN THIẾU CỦA USAIN BOLT
Khi còn bé, Bolt nhập học trường tiểu học và trường học dành cho mọi lứa tuổi Waldensia, và chính tại đây, cậu đã lần đầu tiên bộc lộ tiềm năng chạy nước rút của mình, khi đại diện khu Waldensia tham gia chạy trong lễ hội hằng năm cho các trường tiểu học toàn quốc.[1] Đến năm 12 tuổi, Bolt đã trở thành vận động viên chạy nhanh nhất của trường ở cự ly 100 mét.[
Cùng với việc nhập học trường Trung học vinh danh William Knibb, Bolt tiếp tục chú tâm vào những môn thể thao khác, nhưng huấn luyện viên môn crickê của anh đã chú ý đến tốc độ trong những bước chạy băng về đích của Bolt và do đó đã khuyên anh tham gia những sự kiện điền kinh.[9] Pablo McNeil, nguyên là một vận động viên chạy 100 mét Olympic,[10] và Dwayne Barrett đã huấn luyện Bolt, và khuyến khích anh tập trung vào việc nâng cao những kỹ năng môn chạy. Ngôi trường Bolt học có một bề dày thành tích trong bộ môn điền kinh với những học viên cũ, trong đó có vận động viên chạy Michael Green.[1] Bolt giành được huy chương đầu tiên của giải chạy hàng năm cho các trường trung học vào năm 2001, là huy chương bạc ở nội dung 200 mét với thời gian 22,04 giây.[1] McNeil không lâu sau trở thành huấn luyện viên chính của Bolt, hai người đã có một sự phối hợp ăn ý, mặc dù McNeil từng đôi khi nản lòng bởi sự thiếu tích cực và nghiêm túc trong việc tập luyện của Bolt
Ở tuổi 31, Bolt sẽ chia tay sự nghiệp điền kinh để chú tâm theo đuổi ước mơ sân cỏ. Anh từng có thời gian luyện tập cùng đội một Dortmund và tháng 9 tới đây anh sẽ có 3 đến 4 ngày thử việc tại một đội bóng ở nước Đức. Nếu trở thành cầu thủ chuyên nghiệp, tia chớp người Jamaica chắc chắn soán ngôi vua tốc độ của những Héctor Bellerín hay Pierre-Emerick Aubameyang.
Ngày 21/8/2018, tức là đúng vào dịp sinh nhật thứ 32, Bolt bắt đầu thử việc ở Central Coast Mariners. Ngày 12/10/2018, Bolt đánh dấu cột mốc đầu tiên trong sự nghiệp quần đùi áo số bằng việc ghi cú đúp ngay trong lần ra mắt. Anh giúp Central Coast Mariners đè bẹp Macarthur South West United với tỷ số 4-0 trong trận cầu giao hữu trước mùa giải mới. Phút 57, bất chấp sự truy cản của hậu vệ, Bolt vẫn lạnh lùng tung cú sút bằng chân trái hạ gục thủ thành đối phương, anh đã ăn mừng kiểu "Usain Bolt" quen thuộc. Bàn thắng thứ hai được ghi vào phút 68 sau khi tận dụng sai lầm của hậu vệ, anh đã bắt chước kiểu ăn mừng của Jesse Lingard. Trận này, anh mặc áo số 95.
Nhận xét
Đăng nhận xét