SỨC MẠNH TÊN LỬA SCUD - B VIỆT NAM DIỄU BINH 2/9/2025

Tối 24/8, các lực lượng tham gia diễu binh, diễu hành tại Lễ kỷ niệm 80 năm Cách mạng Tháng Tám thành công và Quốc khánh 2/9 (nhiệm vụ A80) tiến hành tổng hợp luyện tại khu vực Quảng trường Ba Đình. Trước đó, tối 21/8, tham gia tổng hợp luyện nhiệm vụ A80 đầu tiên cũng có nhiều loại vũ khí gồm các tổ hợp tên lửa, máy bay không người lái do QĐND Việt Nam làm chủ, thu hút lớn sự quan tâm của nhân dân và du khách.  Đây là lần đầu tiên kể từ Quốc khánh 1985, các loại khí tài cơ giới hạng nặng mới được điều động tham gia diễu binh, diễu hành trên Quảng trường Ba Đình.  Trong đó, tổ hợp tên lửa đạn đạo Scud-B mang theo tên lửa đối đất R-17E là khí tài đáng chú ý nhất. Kể từ khi được biên chế vào những năm 1980, tên lửa đạn đạo Scud-B của QĐND Việt Nam gần đây đã được giới thiệu tới công chúng trong các dịp Triển lãm Quốc phòng Quốc tế Việt Nam vào các năm 2022, 2024.

Theo các nguồn dữ liệu mở trên báo chí Nga, Scud-B là phiên bản nâng cấp của Scud-A, được đưa vào hoạt động từ 1962. Scud-B là một trong những tên lửa đạn đạo phổ biến nhất của Liên Xô, với khoảng 7.000 hệ thống được chế tạo và xuất hiện trong biên chế quân đội 32 nước. Viện Nghiên cứu Hòa bình và Quốc tế Stockholm (SIPRI) cho biết Việt Nam là quốc gia Đông Nam Á duy nhất sở hữu loại tên lửa này được Liên Xô cung cấp năm từ thập niên 1980.

Dù đã có trong biên chế từ lâu song chỉ vài năm gần đây hệ thống tên lửa đạn đạo chiến thuật Scud-B của Việt Nam mới được công khai ra mắt.

Về thông số kĩ thuật, quả đạn R-17E tiêu chuẩn dài hơn 11m, đường kính 0,88 m và nặng 5.900 kg khi phóng, trong đó phần đầu đạn nặng gần một tấn. Tầm bắn của tên lửa là 300km, tốc độ gần 5.000km/h với độ chính xác trong bán kính 450m nhờ hệ thống dẫn đường quán tính.

Tên lửa mang nhiều loại đầu đạn khác nhau, thường là đầu nổ mạnh. Tên lửa trang bị động cơ nhiên liệu lỏng Isayev RD-21 (thành phần nhiên liệu gồm chất cháy TM-185, chất oxy hóa AK-27I và nhiên liệu phóng TG-02). Hệ thống dẫn đường sử dụng 3 con quay hồi chuyển cho phép đạt độ chính xác tương đối, bán kính lệch mục tiêu 450 m. R-17E thiết kế mang đầu đạn thuốc nổ thường nặng 1 tấn hoặc đầu đạn hạt nhân 5-70 kiloton, đầu đạn hóa học. Với đầu đạn thuốc nổ, tốc độ va chạm 1,4 km/s sẽ tạo ra hố sâu 1,5-4 m, rộng 12 m.

Đạn tên lửa R-17E được đặt trên bệ phóng di động 9P117 Uragan dựa trên khung gầm cơ sở xe vận tải hạng nặng MAZ-543. Hệ thống Scud-B đặt trên xe bánh hơi MAZ-543 có khả năng di chuyển linh hoạt để lựa chọn vị trí nhắm bắn cũng như ẩn náu trước các đợt tấn công của đối phương. Scud-B được đưa vào tư thế sẵn sàng khai hỏa trong một giờ từ khi triển khai. Tên lửa thường được sử dụng để tấn công mục tiêu cố định. Khi phóng, tên lửa sẽ được khung nâng đạn dựng thẳng đứng và bắn đi (trước đó tên lửa cần khoảng thời gian để nạp nhiên liệu phóng, nạp thông số mục tiêu).

Đến thời điểm này, Việt Nam là quân đội đầu tiên và cũng là duy nhất tại khu vực Đông Nam Á có tên lửa đạn đạo chiến thuật Scud trong biên chế. Số tên lửa Scud phiên bản B và C này được coi là một trong những vũ khí uy lực của lực lượng pháo binh Việt Nam tại hiện nay.

Dữ liệu của CSIS cho thấy, Scud-B từng được sử dụng nhiều lần trong các cuộc xung đột vũ trang. Ai Cập từng khai hỏa tên lửa này trong xung đột Trung Đông năm 1973; khoảng 2.000 quả Scud-B cũng được cho là đã được khai hỏa ở Afghanistan; trong chiến tranh Vùng Vịnh 1991, Iraq cũng từng triển khai phiên bản cải tiến của Scud-B…